Qua ngày giông bão

Tản văn: Nguyễn Thị Diễm

Sau những đợt chịu ảnh hưởng bởi mưa bão, đất trời rũ bỏ vẻ âm u, trở về sự tươi mới, khoáng đạt. Mấy ngày cuối tuần, tôi lại thong thả theo chân lũ bò leo núi và trở về nhà trong ánh hoàng hôn vừa khuất nẻo.

Thoắt cái đã bao năm trôi qua. Đứng trên đỉnh núi nhìn về ngày cũ, cũng qua không ít giông gió trôi ngang cuộc đời. Có những đêm lạnh nằm nghe mưa, tôi vẫn thường bị giật mình thảng thốt. Lại nhớ về lần đầu tiên trong đời, tôi theo má lên rẫy, sau một cơn bão kéo qua làng. Má tôi cặm cụi trồng lại từng vạt bắp, từng luống khoai. Rồi má bảo, chỉ nay mai thôi, khoai bắp sẽ phủ màu xanh bên triền núi. Ngày mới sẽ dần trở lại trên những tán lá xanh um kia. Sau giông gió là nắng ửng hồng, sau đêm về là ngày mai tới, là nụ cười má hiền hòa, bao dung sớm mai, là anh em tôi sớm hôm bên má.

Nhà tôi ngay dưới chân núi, được dựng từ những tấm gỗ thông, ba tôi xếp từng miếng ván gỗ khin khít nhau. Nhưng những hôm mưa bão gió lùa lại thông thốc gió. Đợt ấy, má hay đứng cuối nhà, tay bế em tôi, mắt đưa đưa nhìn lên phía núi. Má nhìn mái nhà bạc đi trong gió, nén tiếng thở dài. “Giờ ba mầy còn trông coi đàn bò trên núi, không biết có kịp tránh mưa không”. Tôi cũng thở dài theo má, mường tượng cảnh ba tôi đương di chuyển từ một căn chòi bé con, hành trang chỉ chiếc xe chuyên dụng, dùng để leo núi và đi đường rừng. Nơi mà chòi trú mưa này nhìn chòi kia nhiều khi chỉ qua mấy vách đá. Nhìn dưới mưa gió cái gì cũng xa ngái, cái gì cũng hắt hiu, cái gì cũng chập chùng trôi, cái gì cũng mịt mờ xa lắm.

Ai cũng nghĩ dân xứ núi sẽ ít bị những cơn bão tháng mười chạm tới. Nhưng đâu ai biết, càng lên cao, gió càng dữ dằn, mưa càng quất như trút hết phiền nộ xuống từng tấc đất đỏ. Đêm nằm nghe mái tôn run lập cập, tường gỗ kẽo kẹt như tiếng người rên xiết trong lạnh buốt, mới thấm rằng bão chẳng chừa ai, dù ở lưng chừng trời hay dưới tận chân đồi. Những luống khoai vừa lên xanh đã bị vùi dập, đàn bò lạc bóng trong sương, còn má thì thấp thỏm suốt cả đêm dài, mong sáng mai bão đừng lấy đi của má những nương đồi khoai sắn…

Núi rừng mờ sương
Nhìn dưới mưa gió cái gì cũng xa ngái, cái gì cũng hắt hiu, chập chùng trôi...

Hồi ấy, chén cơm với rau rừng, măng tre, vài con cá nục khô má kho cho hai anh em tôi đổi bữa. Vậy thôi mà ấm áp và ngon đến lạ. Nhiều lúc, tôi ước mơ phép nhiệm màu có thật, mơ ba không phải leo núi với lũ bò, ông du ca miền nào xa lắm. Dưới mái tôn màu nâu đen cánh gián, trong từng cơn gió rin rít thổi qua, ba tôi sau khi cơm nước xong xuôi, lấy cuốn sách đọc cho chúng tôi nghe trong ánh đèn dầu lập lòe, trong tiếng côn trùng ngái ngủ, dưới ánh sáng chấp chới của chiếc đèn hột vịt. Cái bóng đèn ám khói thi thoảng vẫn ám ảnh trong giấc mơ rời xa thị thành.

Những Lưu Bị, Tào Tháo, Quan Vũ… tôi đã sống với kýức nào đang có hay tôi của ngày xưa đó đang bung bay trong giấc ngủ say sưa chìm đắm. Giọng đọc từ tốn của ba ẩn nhòa trong mưa làm ấm sáng cả căn nhà, thắp lên gương mặt các anh chị em tôi trong thích thú, tò mò và háo hức.

Bây giờ, mọi thứ đã xa. Từ lúc ba mất, tôi đã không còn thích đọc tiểu thuyết nữa. Chén trà sương khói vẫn còn đây, len lỏi vào trong cả những khi tôi mộng mị, cứ thế vừa gần, vừa xa, âm ỉ soi rọi tim tôi trong những va vấp cuộc đời.

Tôi đã chứng kiến những đợt mưa gió, thấm thía những vất vả gian nan của người sống gần núi nhưng vẫn lo âu về cơn bão ngang qua. Đã quen với những ngày mưa bão chỉ biết nấp kín trong căn nhà nghe gió rít từng cơn dữ dội. Đi qua những ngày gian khó ấy, mấy anh em tôi đã quen với việc chia nhau một miếng củ lùi góc bếp, tô mì tôm chan nước. Mấy đợt, xã đề nghị mấy má con chuyển về xóm mới để định cư, rồi xã cấp đất để trồng hoa màu. Nhưng má một mực chối từ, bởi chốn này đã thành nhà của má, có nơi nào hạnh phúc nhất thế gian như nhà cơ chứ.

Chiều muộn, tôi lại men theo con đường ba từng đi, thả tầm mắt xuống những mái nhà lấp ló phía dưới như vệt ký ức còn vương. Đã ngớt mưa, mây đã gỡ bỏ từng tảng xám ưu phiền, đã thấy thấp thoáng những khung trời xanh khoáng đạt. Tôi hít một hơi đầy ngực, mùi cỏ non trộn lẫn mùi đất sau bão, hương thơm của những bắt đầu.

Cuồng phong nào rồi cũng rời đi, đất trời tỉnh thức, hồi sinh. Trái tim con người nứt rạn hay rỉ thương cũng sẽ chớm lên vệt sáng, thứ ánh sáng hồi sinh sau tận cùng đau nhức.

Trái tim biết kín đáo nảy những mầm vui dưới lớp bùn đau. Ngước mặt nhìn lên đỉnh núi trong buổi hoàng hôn, mới hay thiên nhiên trong cuộc trở mình sau giông gió cũng giống như má tôi, lặng lẽ chịu đựng, âm thầm tái sinh.

Tia nắng hoàng hôn sau bão
Sau giông gió là nắng ửng hồng, sau đêm về là ngày mai tới...

Dòng sinh lực ngầm trong mạch nguồn ấm nóng vẫn chảy tròn, vẫn nuôi lớn từng mầm bắp sau bão, cũng như nuôi lớn tôi qua những tháng năm nhọc nhằn. Giữa sự trở lại của bình yên trong trẻo, mới hay lòng người cũng biết nâng niu, từng giọt nắng vừa kịp nở lối trên vai.

Ngày mới sẽ dần trở lại trên những tán lá xanh um kia. Sau giông gió là nắng ửng hồng, sau đêm về là ngày mai tới, là nụ cười hiền hòa, bao dung sớm mai.

— Nguyễn Thị Diễm

TRONG MẮT TÔI