Hoàng hôn buông xuống thành phố như một bức màn nhung, phủ lên những vội vã cuối ngày của dòng người xuôi ngược. Đó là thời khắc mà ranh giới giữa ngày và đêm trở nên mong manh nhất, khi những âm thanh ồn ã của còi xe, của tiếng người bắt đầu lùi xa, nhường chỗ cho một khoảng lặng mênh mang xâm chiếm tâm hồn. Thành phố lúc chạng vạng luôn mang một vẻ đẹp buồn đến nao lòng, một vẻ đẹp không dành cho những kẻ đang hối hả, mà dành riêng cho những bước chân chậm rãi đang đi tìm một điểm tựa vô hình. Khi mặt trời khuất bóng sau những tòa cao ốc, cũng là lúc những mỏi mệt của một ngày dài cuộn tròn lại, chờ đợi được vỗ về.

Giữa dòng đời tấp nập, có những tâm hồn bỗng thấy mình nhỏ bé lạ thường trước sự mênh mang của phố thị. Họ không vội vã trở về, bởi đôi khi "nhà" chỉ là một khái niệm xa xăm nằm phía sau những rặng tre già nơi quê cũ. Họ dừng lại, hít một hơi thật sâu cái không khí se lạnh của buổi hoàng hôn, lặng lẽ quan sát sự chuyển mình của vạn vật. Chính trong cái khoảnh khắc giao thoa đầy hư ảo ấy, khi bóng tối bắt đầu len lỏi vào từng con ngõ nhỏ, người ta mới chợt nhận ra mình cô đơn đến nhường nào giữa triệu người xa lạ. Và rồi, như một phép màu của bóng tối, những đốm sáng đầu tiên bắt đầu nảy mầm trên các ô cửa cao thấp, khơi gợi lên trong lòng những kẻ tha hương bao nỗi niềm chất chứa chưa kịp gọi tên...

Những vệt nắng cuối cùng còn sót lại bỗng trở nên yếu ớt hơn khi những ngọn đèn thưa thớt được bật lên. Một, hai, ba, bốn, năm… những ô cửa lần lượt sáng ánh đèn. Có những căn nhà, cả gia đình đã quây quần bên mâm cơm tối sum vầy, ấm áp tiếng cười rộn ràng sau một ngày làm việc. Có những căn nhà đang lách cách tiếng ổ khóa, bởi người chủ nhân đi vắng giờ mới trở về. Và cũng có những căn nhà, vẫn cứ ở đó, vẫn sáng ánh đèn, nhưng lại thiếu vắng đi sự hiện diện của những thành viên thân thuộc.

Tôi thường ngồi thật lâu, ngắm nhìn những khoảnh khắc ánh đèn được bật sáng. Có lúc, chỉ nhìn, rồi đoán. Ánh đèn kia có lẽ vừa được bật ở phòng khách, giờ là lúc gia đình họ đang ngồi trước màn hình ti vi để tận hưởng một buổi tối ấm áp bình yên. Ánh đèn kia, có lẽ vừa được bật bởi người chủ nhân vừa mới đi vắng trở về và anh ta đang nằm dài trên ghế sofa để nghỉ ngơi, thư giãn. Ánh đèn kia, có lẽ, giờ này, là để dành những đứa trẻ đã xong bữa cơm tối và chuẩn bị ngồi vào bàn học bài, còn ba mẹ em lúc này có lẽ đã đi dọn rửa hoặc tắm táp. Và cứ thế, cứ thế, tôi ngồi đếm những ánh đèn được bật lên, tự mường tượng trong đầu những khung cảnh sinh hoạt đời thường của mỗi gia đình trong thành phố. Có những người, ngắm nhìn ánh đèn, chỉ để xoa dịu đi nỗi nhớ nhà, nhớ quê.

Khoảnh khắc thành phố lên đèn luôn gợi ra một không gian ấm cúng. Những người trong gia đình gắn kết với nhau bởi những buổi tối ấm áp bên ánh đèn. Những người khác lại nhờ một ánh đèn, mà tự cảm thấy mình được ôm ấp vỗ về sau những ngày dài mỏi mệt. Ánh đèn thắp lên trong họ những cảm giác thân thương quen thuộc của một gia đình, dù người ấy có thể chỉ đang lạc lõng bơ vơ một mình nơi đất khách. Có người ngắm nhìn ánh đèn chỉ để tự tưởng tượng ra một mái nhà ở một nơi hằng xa nhớ. Có người khóc. Có người cười. Có người lại chợt trở lên trầm tư thu mình trong những quán vắng khi thành phố đã lên đèn.

Tôi chợt cảm thấy trong khoảnh khắc ấy, phố cũng giống như đời người ở vào ngưỡng tuổi trung niên, dù chỉ là khoảnh khắc vô cùng ngắn ngủi. Phố yên tĩnh hơn sau những phút giây chen lấn đông đúc của buổi tan tầm. Phố có những phút giây hiếm hoi ngơi nghỉ trước thời điểm người ta kịp ăn tối xong và đổ ra đường đi chơi tụ tập. Phố lúc ấy, thâm trầm, tĩnh lặng. Không ồn ào và cũng chẳng vội vã. Phố trải dài trong những ánh đèn bao phủ. Phố lắng nghe những hơi thở của từng mái ấm gia đình, lắng nghe từng tâm sự trăn trở của những kẻ tha hương. Phố dịu dàng ôm lấy những thân phận cô đơn bé mọn trước khi lại bắt đầu vào guồng quay của sự ồn ã náo nhiệt.

Người ta thường chờ lúc phố lên đèn để nhớ về nhau nhiều hơn, lâu hơn. Ở thành thị, nơi người ta lúc nào cũng quay cuồng bởi guồng quay cơm áo, đâu có thời điểm nào thích hợp để nhớ về nhau hơn là lúc thành phố lên đèn. Bởi khi đó, công việc vừa dứt. Bữa tối đã được chuẩn bị xong. Những người với người bấy giờ mới sẵn sàng để mở lòng và nghĩ về nhau nhiều hơn. Người đứng dưới ánh đèn để gọi điện tâm sự. Người đứng dưới ánh đèn để trao nhau ánh mắt chia tay lưu luyến. Người đứng dưới ánh đèn, dõi đôi mắt hướng về phía xa xăm biết đâu chỉ để tìm kiếm một ánh đèn khác nơi quê hương mình. Có đôi lần, tôi đã từng đứng dưới ánh đèn mà tự hỏi: “Không biết giờ này, nhà mình nơi ấy đã thắp đèn lên chưa? Mọi người đã quây quần sum họp bên mâm cơm tối hay chưa?” Tôi đứng dưới ánh đèn thành thị mà lại cứ ngỡ như đang được nhìn thấy ánh đèn nơi quê nhà xa xôi ấy.

Dù đang thiếu thốn hay đang đủ đầy, khoảnh khắc ánh đèn bắt đầu được thắp sáng như tiếp thêm cho người ta nhiều hi vọng. Ngày tàn thì đèn vẫn bật sáng. Những nếp sống sinh hoạt vẫn cứ được diễn ra. Con người dù cô đơn đến đâu vẫn tìm thấy ánh sáng của thành phố thông qua những ánh đèn. Khoảnh khắc ấy, lòng người như dịu lại. Họ chỉ buồn vừa đủ thôi. Buồn để nhớ, để giải tỏa những phút giây căng thẳng và buồn để biết mình vẫn còn đang sống và tồn tại. Họ tận hưởng thời khắc thành phố lúc lên đèn, để biết rằng: ngày dù có dài đến đâu, vẫn có lúc tạm thời lui lại, nhường chỗ cho khoảng thời gian buổi tối ngắn ngủi để con người được nghỉ ngơi và xoa dịu. Ngày mai cho dù có ra sao thì ngày hôm nay, họ vẫn ở dưới ánh đèn này, ngắm nhìn thành phố và tự thưởng cho mình những phút giây được ưu tư, được nhớ mong, được chờ đợi và được tự vỗ về bản thân sau những chông chênh và biến cố.

Thành phố rồi cũng sẽ chìm vào giấc ngủ sâu khi những ngọn đèn đường bắt đầu mỏi mệt và sương đêm dần bao phủ. Nhưng dư âm của những đốm sáng ấy vẫn sẽ âm ỉ cháy trong lòng mỗi người, như một lời hứa hẹn thầm lặng về một ngày mai tươi sáng hơn. Tôi nhận ra rằng, giữa hàng vạn ánh đèn kiêu sa hay bình dị kia, có một ngọn đèn quan trọng nhất mà đôi khi ta lỡ lãng quên: đó là ngọn đèn trong chính trái tim mình. Dù ta là ai, là kẻ độc hành giữa phố thị hay người đang sum vầy bên mâm cơm ấm, ta đều cần những khoảng lặng như lúc phố lên đèn để soi rọi lại tâm hồn, để thấy mình vẫn còn đủ bao dung với chính nỗi cô đơn của bản thân. Thành phố này chẳng hề vô tâm, nó chỉ đang kiên nhẫn đợi ta mở lòng để được vỗ về. Ngày mai, guồng quay hối hả sẽ lại bắt đầu, những lo toan cơm áo sẽ lại cuốn ta đi, nhưng khoảnh khắc này - khoảnh khắc của sự thấu hiểu và xoa dịu - sẽ là điểm tựa vững chãi để ta bước tiếp. Đừng sợ bóng tối, bởi chỉ trong bóng tối, ánh sáng mới trở nên rực rỡ và ý nghĩa nhất. Hãy cứ để thành phố lên đèn, để nỗi nhớ được gọi tên, và để trái tim ta được sưởi ấm bởi những điều bình dị nhất. Bởi suy cho cùng, chỉ cần lòng còn giữ lửa, ta sẽ chẳng bao giờ thực sự lạc lối giữa nhân gian mênh mông này.